Hợp đồng tương lai chỉ số VN100: Những thông tin nhà đầu tư cần biết và hướng dẫn mở tài khoản phái sinh

Sự ra mắt của Hợp đồng tương lai (HĐTL) chỉ số VN100 vào ngày 10/10 đã đánh dấu một bước phát triển mới cho thị trường chứng khoán Việt Nam. Sản phẩm này không chỉ cung cấp thêm một công cụ đầu tư và phòng vệ rủi ro hiệu quả, mà còn mang đến một chỉ số tham chiếu có tính đại diện cao hơn cho toàn bộ thị trường. Bài viết sẽ đưa thông tin tổng quát về HĐTL VN100, so sánh với HĐTL VN30, và hướng dẫn nhà đầu tư mở tài khoản phái sinh tại Pinetree.

Định nghĩa Hợp đồng tương lai chỉ số VN100 (HĐTL VN100)

Để hiểu rõ về sản phẩm phái sinh này, trước tiên NĐT cần nắm vững về tài sản cơ sở là chỉ số VN100. 

Chỉ số VN100 – Chỉ báo toàn diện của thị trường 

Chỉ số VN100 là một bộ chỉ số được phát triển bởi Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM (HOSE), bao gồm 100 cổ phiếu thành phần có giá trị vốn hóa và thanh khoản hàng đầu, được sàng lọc từ rổ chỉ số VNAllshare. Về cấu trúc, rổ VN100 là sự hợp thành của:

• 30 cổ phiếu thuộc rổ VN30 (nhóm vốn hóa lớn). 
• 70 cổ phiếu thuộc rổ VNMidcap (nhóm vốn hóa trung bình). 

Nếu chỉ số VN30 tập trung vào các doanh nghiệp đầu ngành, thì chỉ số VN100 cung cấp một góc nhìn có độ bao phủ lớn hơn, đại diện cho khoảng 90% tổng giá trị vốn hóa thị trường. Do đó, chỉ số này không chỉ phản ánh diễn biến của nhóm cổ phiếu blue-chip mà còn ghi nhận cả động lực tăng trưởng từ khối doanh nghiệp có quy mô vừa.

HĐTL VN100 là gì?

HĐTL VN100 là một sản phẩm chứng khoán phái sinh được chuẩn hóa, niêm yết và giao dịch tại Sở Giao dịch Chứng khoán, với tài sản cơ sở là chỉ số VN100. Nhà đầu tư có thể khai thác lợi nhuận thông qua việc dự báo và thực hiện vị thế mua (Long) hoặc bán (Short) dựa trên kỳ vọng về xu hướng của chỉ số VN100 tại các thời điểm trong tương lai.

Về bản chất, nhà đầu tư đang thực hiện các giao dịch dựa trên sự biến động giá trị của một danh mục gồm 100 doanh nghiệp hàng đầu thị trường.

So sánh HĐTL VN100 và HĐTL VN30: Nhà đầu tư nên lựa chọn đầu tư chỉ số nào?

Việc lựa chọn sản phẩm giao dịch phù hợp đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng về mục tiêu đầu tư, chiến lược và mức độ chấp nhận rủi ro của mỗi cá nhân.

Bảng so sánh này sẽ giúp NĐT có cái nhìn rõ ràng về những điểm khác biệt trọng yếu của 2 chỉ số này:

• Lựa chọn HĐTL VN30 khi chiến lược của nhà đầu tư tập trung vào biến động của nhóm cổ phiếu blue-chip và thực hiện các giao dịch tần suất cao trong biên độ rộng.
• Lựa chọn HĐTL VN100 khi nhà đầu tư hướng đến một chiến lược trung hạn, mong muốn giảm thiểu rủi ro đặc thù của từng cổ phiếu và tin vào tiềm năng tăng trưởng của các doanh nghiệp thuộc nhóm vốn hóa vừa.

Cơ hội đầu tư với HĐTL VN100 

Hợp đồng tương lai (HĐTL) VN100 mang đến những lợi thế chiến lược vượt trội, mở ra các phương án giao dịch giá trị cho nhà đầu tư muốn tối đa hóa hiệu suất và quản lý rủi ro trên thị trường.

• Phân tán rủi ro danh mục hiệu quả: Đây là ưu điểm cơ bản nhất. Việc giao dịch HĐTL VN100 tương đương với việc nắm giữ một vị thế trên danh mục 100 cổ phiếu, giúp phân tán rủi ro tốt hơn so với việc tập trung vào một số ít cổ phiếu. Khi một vài cổ phiếu blue-chip điều chỉnh, đà tăng của các cổ phiếu mid-cap có thể góp phần cân bằng lại chỉ số chung.
• Khai thác tiềm năng tăng trưởng từ nhóm cổ phiếu Mid-cap: Trong một chu kỳ kinh tế thuận lợi, các doanh nghiệp quy mô vừa thường có tốc độ tăng trưởng đột phá. HĐTL VN100 là công cụ cho phép nhà đầu tư tham gia và hưởng lợi từ xu hướng tăng trưởng này, một yếu tố mà HĐTL VN30 không thể phản ánh đầy đủ.
• Công cụ phòng vệ rủi ro (Hedging) toàn diện: Đối với các danh mục đầu tư cơ sở bao gồm cả cổ phiếu blue-chip và mid-cap, HĐTL VN30 không phải là công cụ phòng vệ tối ưu. Trong các giai đoạn thị trường điều chỉnh, việc thiết lập một vị thế Short HĐTL VN100 sẽ giúp bảo vệ giá trị danh mục một cách chính xác và hiệu quả hơn.

Hướng dẫn mở tài khoản phái sinh và giao dịch HĐTL VN100

Quy trình giao dịch HĐTL VN100 tuân thủ các quy định chung của thị trường phái sinh, bao gồm 4 bước chính: 

Bước 1: Mở tài khoản giao dịch chứng khoán phái sinh: Nhà đầu tư cần mở tài khoản phái sinh tại một công ty chứng khoán được cấp phép như CTCP Chứng khoán Pinetree.

Bước 2: Sau khi mở thành công TKCK và mở tiểu khoản Phái sinh tại Pinetree, nhà đầu tư đăng nhập ứng dụng AlphaTrading hoặc WebTrading và chuyển sang tab “Phái sinh”.

Bước 3: Để thực hiện đặt lệnh: 

• Nếu kỳ vọng chỉ số VN100 tăng: Đặt lệnh Mua Hợp đồng (vị thế Long). 
• Nếu kỳ vọng chỉ số VN100 giảm: Đặt lệnh Bán Hợp đồng (vị thế Short). 

Bước 4: Quản lý vị thế và tất toán hợp đồng: Nhà đầu tư có thể đóng vị thế đang nắm giữ trong phiên giao dịch để hiện thực hóa lợi nhuận hoặc cắt lỗ. Nếu vị thế được giữ đến ngày đáo hạn, hợp đồng sẽ được tất toán tự động bằng tiền.